23 października 2026 roku w Instytucie Pileckiego – Oddziale w Berlinie odbyło się spotkanie poświęcone historii Michniowa oraz pamięci o polskich wsiach doświadczonych niemieckimi represjami podczas II wojny światowej.
W wydarzeniu zatytułowanym „Eine People’s History der NS-Besatzung Polens: Der Fall Michniów” uczestniczyli przedstawiciele Muzeum Wsi Kieleckiej, którego oddziałem jest Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie.
Spotkanie, zorganizowane na zaproszenie Instytutu Pileckiego, było okazją do przybliżenia niemieckiej publiczności historii pacyfikacji Michniowa, misji Mauzoleum oraz jego działalności edukacyjnej i upamiętniającej. Muzeum Wsi Kieleckiej reprezentowali: wicedyrektor Jarosław Karyś, kierownik Działu Edukacyjno-Historycznego Magdalena Kopeć, dr Karol Miernik oraz Adam Włodarczyk.
Historia Michniowa i pamięć o ofiarach okupacji
Jednym z głównych tematów spotkania była tragedia Michniowa – wsi spacyfikowanej przez niemieckich okupantów 12 i 13 lipca 1943 roku.
Wicedyrektor Muzeum Wsi Kieleckiej Jarosław Karyś podziękował organizatorom za zaproszenie oraz możliwość zaprezentowania działalności Mauzoleum na forum międzynarodowym. Przedstawił również historię kompleksu i jego misję.
Dr Karol Miernik przybliżył uczestnikom przebieg pacyfikacji Michniowa, ukazując tragiczne wydarzenia w szerszym kontekście niemieckiej polityki okupacyjnej wobec polskiej wsi.
O architekturze kompleksu Mauzoleum Martyrologii Wsi Polskich w Michniowie oraz działalności placówki opowiedziała Magdalena Kopeć, kierownik Działu Edukacyjno-Historycznego. Jej prezentacja przybliżyła uczestnikom ideę architektoniczną Mauzoleum, jego symbolikę oraz rolę w zachowaniu pamięci o ofiarach niemieckich zbrodni popełnionych na polskiej wsi.
Podczas spotkania omówiono także działalność Mauzoleum, które poza upamiętnianiem tragicznych wydarzeń prowadzi edukację historyczną i działalność kulturalną.
Tragedia Michniowa wykracza poza historię jednej miejscowości. Jest świadectwem losów tysięcy mieszkańców polskich wsi, którzy stali się ofiarami okupacyjnej przemocy. Berlińskie spotkanie stało się przestrzenią do wymiany wiedzy i refleksji nad historią niemieckiej okupacji Polski, a także nad rolą instytucji muzealnych w dokumentowaniu przeszłości i przekazywaniu jej kolejnym pokoleniom.
Wizyta studyjna i perspektywy współpracy
Wizyta w Berlinie miała również wymiar studyjny. Jednym z jej celów było rozpoznanie możliwości przyszłej współpracy pomiędzy Muzeum Wsi Kieleckiej a Instytutem Pileckiego – Oddziałem w Berlinie, szczególnie w zakresie badań historycznych i edukacji.
Nawiązywanie kontaktów między instytucjami zajmującymi się historią XX wieku stwarza szansę na realizację wspólnych inicjatyw, wymianę doświadczeń oraz rozwijanie działań skierowanych do odbiorców w Polsce i za granicą.
Upowszechnianie wiedzy o losach polskiej ludności cywilnej podczas II wojny światowej, w tym o niemieckich zbrodniach popełnionych na mieszkańcach wsi, pozostaje istotnym elementem międzynarodowego dialogu historycznego.
Historia Michniowa jest częścią historii Polski i Europy. Jej poznawanie oraz przekazywanie kolejnym pokoleniom pozostaje ważnym zobowiązaniem współczesnych instytucji pamięci.